Algemeen

Digitale lesbrief bij de les 'Mier, de sloddermier' voor groep 1 en 2.

 

Mier heeft de hulp van de leerlingen nodig!

Tijdens haar wandeling door het museum is ze haar schatten kwijtgeraakt. Volgens Muis is ze daarom een sloddermier. Ze kan wel wat hulp gebruiken van een aantal in-gaten-en-hoeken-zoekers.

Kunnen zij Mier helpen met het terugvinden van al haar mooie schatten? 

Mier en Muis
Mier en Muis

Doel van de lesbrief

Deze lesbrief is bedoeld ter voorbereiding en verwerking op de les 'Mier, de sloddermier' van het Museon en het Cultuurmenu. Deze les is voor groep 1/2.

Het laat de leerlingen kennismaken met Mier en Muis. Mier heeft een probleem. Ze is al haar mooie spullen verloren. Kunnen de leerlingen haar helpen zoeken?

U vindt hier de film en/of het verhaal dat als voorbereiding bij de museumles dient. Daarnaast vindt u hier de verdere voorbereidingsmogelijkheden bij deze les. Ook vindt u hier verschillende verwerkingsmogelijkheden. Het doel van de verwerking is om de leerlingen te laten begrijpen dat als je een voorwerp laat zien zonder dat je er iets bij vertelt, een ander het voorwerp misschien best mooi vindt, maar niet snapt waarom het zo speciaal is. Maar als je het verhaal erbij vertelt, snapt de ander vaak wel waarom het speciaal is. Zo is het eigenlijk ook met de voorwerpen in een museum: ze hebben een verhaal. Juist door het verhaal te vertellen worden misschien zelfs kleine onooglijke voorwerpen prachtig en veelzeggend!

Deze lesbrief kan op het Digibord getoond worden. U kunt de informatie eruit halen en zelf aan de leerlingen verder vertellen. De afbeeldingen, filmpjes en opdrachten zijn geschikt om met de hele klas te bekijken of te maken.

Structuur lesbrief

Voorbereiding

In dit onderdeel staat de voorbereiding voor op school. De film is de belangrijkste voorbereiding. Probeer deze film met de leerlingen te kijken voor de museumles. Daarnaast krijgen zij ook een brief van Mier.

In het Museon

Hier wordt vertelt wat de leerlingen gaan doen tijdens de museumles en wat de doelen zijn van deze museumles.

Verwerking

In dit onderdeel vindt u verschillende verwerkingsmogelijkheden voor op school. Bijvoorbeeld het idee om in de klas zelf een museum te maken met de schatkistjes die de leerlingen meekrijgen vanuit het Museon met daarin de schatten die de leerlingen zelf hebben meegenomen.

Leessuggesties

In dit onderdeel staan verschillende suggesties voor voorleesboeken over de onderwerpen musea, dingen verliezen en schatten.

Voorbereiding

Het zou prettig zijn als u, voordat u met de leerlingen naar het Museon komt, de introductiefilm over het avontuur van Mier en Muis met de leerlingen bekijkt. Deze film vindt u hieronder. De leerlingen zien dan iets van het Museon, waar ze straks zelf naartoe gaan. Ook maken ze kennis met Mier en Muis, die zij later zullen ontmoeten.

Onder de volgende kopjes vindt het verhaal van Mier, als u geen tijd heeft voor de film, de brief die Mier en Muis aan de leerlingen sturen en suggesties voor een kringgesprek.

Geen tijd voor de film....?

Lees dan onderstaand verhaal voor in de klas (dit kan eventueel ook in de bus op weg naar het Museon). In de rechterkolom vindt u de printversie van het verhaal.

 

Op een mooie ochtend is Mier al vroeg op.
'Ik ga weer eens wandelen door het museum, misschien vind ik wel weer wat moois.'
Zij wil haar rugzak op haar rug doen maar dan ontdekt zij een enorm gat in de bodem.
'Oh nee', kreunt Mier.
'Wat is er aan de hand?' vraagt Muis nieuwsgierig.
'Ik heb een gat in mijn rugzak en nu heb ik alle mooie spullen verloren, die ik heb gevonden in het museum. Een mooie veer, een glanzende kei, een tand, een schelp en nog veel meer!'
'Dan ga je toch zoeken!' zegt Muis. 'Wat je hebt verloren kun je misschien wel weer vinden.'
'Maar het kan overal liggen, in alle hoeken en gaten!' zucht Mier.
'Wat ben je toch een sloddervos', moppert Muis.
'Ik?' vraagt Mier verontwaardigd. 'Dat kan helemaal niet, want ik ben geen vos! Kijk maar! Ik heb geen staart ... ik heb geen haar ... ik heb sprieten op mijn kop en niet van die grote oren en ik heb zes poten, geen vier zoals een vos! Ik weet het zeker: ik ben géén vos!'
'Maar slordig ben je wel! Dan ... dan ben je een ... eh ... sloddermier!' zegt Muis beslist.
'Een sloddermier, wat is dat nou?' zegt Mier lachend, 'dat is een gek woord.'
'Ja, een mier die slordig is! Jij dus!'
Mier denkt er eens goed over na en zegt dan:
'Muis, misschien ben ik wel een sloddermier en moet ik netjes leren zijn, maar ik kan nu toch wel wat hulp gebruiken om alles weer te vinden.'
'Misschien kun je het aan de kleine grote mensen vragen die ik hier wel eens zie lopen. Dat zijn heel goede 'in-gaten-en-hoeken-zoekers'.
'Maar Muis', zegt Mier, 'ik kan niet schrijven!'
'Maar ik wel!', zegt Muis beslist en hij schrijft een brief voor Mier.
Mier is Muis heel dankbaar en gooit de brief in de brievenbus.
'En nu maar hopen dat de 'in-gaten-en-hoeken-zoekers' ook echt komen! Want ik wil wel heel graag mijn spullen terug'.

Brief van Mier en Muis

Kringgesprek

Na het bekijken van de film (of het voorlezen van het verhaal) en het voorlezen van de brief van Mier, kunt u de volgende onderwerpen aan de orde laten komen in een kringgesprek.

  • Wat is er gebeurd in het filmpje?
  • Wat vraagt Mier aan jullie?
  • Ben jij wel eens iets kwijtgeraakt?
  • Hoe voelde jij je toen?
  • Heb je het voorwerp weer gevonden? Hoe?

In het Museon

Wat gaan de leerlingen doen?

Onderweg naar Mier komen de leerlingen Muis tegen. Oh, wat is hij blij dat de leerlingen Mier komen helpen! Samen gaan ze naar Mier. Zij vertelt dan aan de leerlingen wat ze allemaal kwijt is en vraagt aan de leerlingen of zij haar willen helpen om haar spullen terug te vinden.

Ze gaan in kleine groepen op stap. Gelukkig hoeven ze niet alleen, want elke groep krijgt een familielid van Mier mee, een tas om de gevonden spullen in te doen en een paar foto's waar Mier op staat bij de voorwerpen. Voor de begeleiders is er een apart boekje om de goede plaatsen in het Museon te vinden.

Als de groepen terugkomen in de zaal, maken ze als verrassing voor Mier een tentoonstelling van alle gevonden voorwerpen. Mier is heel blij en ze geeft aan elke leerling een leuk aandenken mee.

Doel van de museumles

Lesdoel: Op hun zoektocht naar de verloren spullen van Mier verwonderen de leerlingen zich spelenderwijs over (museum)voorwerpen. Zo leren ze dat een museum een plek is waar je mooie dingen kunt zien en ontdekken.

Kerndoel 56: Oriëntatie op jezelf en de wereld > Kunstzinnige oriëntatie. De leerlingen verwerven kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed.

Verwerking

Onder de volgende zes kopjes vindt u verschillende verwerkingsmogelijkheden voor op school.

De leerlingen krijgen na de les allemaal een schatkistje mee naar huis. U kunt dit op school met de leerlingen versieren. Daarna kunnen de leerlingen hun eigen mooiste voorwerp mee nemen. In een groepsgesprek wordt hier verder aandacht aan besteed. Uiteindelijk kunnen de leerlingen met hun 'schatten' een eigen tentoonstelling of mini-museum maken.

Veder vindt u hier als verwerking verschillende opdrachtjes in sorteren; op grootte, op kleur en op vorm. Deze aspecten komen zijdelings ook ter sprake in de museumles. Elke groepje heeft een eigen kleur. Ze zoeken bepaalde voorwerpen en ook de grootte van deze voorwerpen wordt besproken.

Interactief digibordmateriaal

Groot - klein

Kleur

Kleurplaat Mier en Muis

Kringgesprek

Praat met de leerlingen over hun mooiste en dierbaarste voorwerp.

  • Wat is voor jou een 'schat'?
  • Wat is jouw mooiste of dierbaarste voorwerp? Dat kan een popje zijn dat je al vanaf je geboorte hebt, een steen die je kreeg van je opa, een veer die je vond op een hele fijne dag, een schelp van het strand toen je op vakantie was.
  • Hoe bewaar je een schat?

Schatkistjes maken

Na de les krijgen alle leerlingen een schatkistje mee voor op school. Samen met de leerlingen zet u de schatkistjes in elkaar. Daarna kunnen de leerlingen hun kistje versieren. De buitenkant van het schatkistje is glad en daarom het best te kleuren met stiften, maar ze zijn ook geschikt om te beplakken met stof, stickertjes, kleine stenen en/of kralen. Het doosje is bedoeld om hun eigen schat in te bewaren.

Hier vindt u verschillende voorbeelden van al versierde schatkistjes.

Schatten verzamelen

Natuurlijk kun je ook schatten verzamelen die niet van jezelf zijn. In de natuur en op straat zijn genoeg schatten te vinden. Bijvoorbeeld stenen, veren, schelpen, tanden van dieren, herfstbladeren en andere bijzondere voorwerpen.

Ga met de leerlingen naar buiten en laat ze hun eigen schatten zoeken. Je kunt het algemeen houden of aangepast aan het jaargetijde (bijvoorbeeld de herfst!).

Breng alle 'schatten' mee terug de klas en maak er een tentoonstelling van. Een goede tentoonstelling voldoet aan de volgende punten:

  • overzichtelijke presentatie (op kleur, op voorwerp, op grootte etc)
  • tekstbordjes mogen niet ontbreken
  • genoeg ruimte om de 'schatten' te bekijken
  • goede aankleding van de tentoonstellingsruimte

Haaientand
Haaientand

Museum in de klas

Maak samen met de leerlingen een echt museum in de klas (of een tentoonstelling als het veel dezelfde voorwerpen zijn).

Laat de leerlingen een (klein) bijzonder voorwerp meenemen naar school. Ze mogen nog aan niemand vertellen waarom het zo speciaal is, dat is nog geheim.

Leg het voorwerp met watjes in de schatkist. Schrijf de naam van elke leerling op een apart kaartje (of laat de leerlingen, die het zelf kunnen, hun eigen naam schrijven) en leg het bij de schatkistjes. Zet de schatkistjes neer zodat alle kinderen er in kunnen kijken. De leerlingen maken nu dus eigenlijk hun eigen museum met voorwerpen en naam erbij. Alleen begrijpt nog niemand nu waarom het voorwerp bijzonder is. In eerste instantie mogen de leerlingen alle voorwerpen bekijken. Je komt niet aan de voorwerpen, want dat vinden de eigenaren niet leuk, zij zijn zuinig op het voorwerp.

Bij een 'tweede bezoek' aan het museum bekijken de leerlingen nog een keer de voorwerpen, maar nu vertellen (enkele) leerlingen het verhaal bij hun bijzondere voorwerp.

Leessuggesties

Waar is mijn knuffel nou?  Adrian Reynolds

Iedere dag na het ontbijt beleven Pieter en zijn knuffel Pelle een avontuur. Maar op een dag is Pelle verdwenen. Net als ieder kind gaat Pieter zijn lievelingsknuffel overal zoeken. Waar is zijn knuffel toch gebleven? Help jij hem zoeken? ISBN 9041006338

Kikker vindt een schat  Max Velthuijs

Kikker en Beertje gaan schatgraven! Ze graven en graven, en Beertje twijfelt of er echt wel een schat zit. Opeens valt Beertje in het gat, en nu kan ook Kikker er niet meer uitkomen. Samen beleven ze een bange nacht maar gelukkig komt Rat, die hulp haalt. En die schat? Die komt er ook wel.... ISBN 9025856292

Nijntje in het museum  Dick Bruna

Nijntje en haar ouders bezoeken een museum. Vader Pluis denkt dat Nijn te klein is. 'Te klein, hoe kom je daar nu bij? Ik ben al groot.' zegt Nijn en dus mag Nijn mee naar het museum. Dat vindt zij reuze spannend. ISBN 9056474316

Het kleine museum  Le Saux & Solotareff

Appels en peren, schoenen, een muis en een paard, een oor en een oog, een bal en de zee. 150 woordjes (van aardbei tot zebra, en van auto tot zon) en 150 afbeeldingen (van Bosch tot Braque, van Van Gogh tot Hopper) maken samen een klein museum om urenlang in te kijken. ISBN 9045111616

Naar het museum  Florence Ducatteau

Wil je alles weten over het museum en wat er te beleven valt? In dit boek lees je meer over wie er allemaal werken en over soorten musea. Mag je een kunstwerk aanraken? Wat is een catalogus? Kun je in een museum ook iets anders doen dan kijken naar wat er tentoongesteld wordt? Op deze en vele andere vragen krijg je een antwoord. ISBN 9044813625

Het Museon

Bij deze les zijn nodig:

  • Digitaal schoolbord
  • Mogelijkheid tot openen van pdf bestanden
  • Mogelijkheid tot afspelen van filmpjes met geluid

Belangrijk

Neem zeker een camera mee naar het Museon, want u mag natuurlijk foto's maken tijdens de les.

Verder is het handig als u de leerlingen vooraf in groepen van 4 tot 6 kinderen indeelt. Bij elk groepje van 4 tot 6 kinderen is een begeleider vanuit school nodig. De leerlingen gaan namelijk met hun groepje en begeleider zelfstandig door het museum wandelen.

  Foto: Cultuurmenu
Samen met Mier in het Museon
  Foto: SCOH, Den Haag
Mier vertelt over haar verloren schatten
  Foto: SCOH, Den Haag
Tijdens de les
Herfstbladeren
Schelpen
Tentoonstelling in de klas
Kunst tentoonstelling op school