Werkweek Wilheminaoord

Elk jaar gaat een aantal van de groepen 7 en 8 van het Haagse basisonderwijs naar het Buitencentrum Wilhelminaoord voor het programma School in Bos. Jullie nu dus ook!

Tijdens deze werkweek leren en ontdekken jullie van alles over de natuur en het milieu. Er is ook een nagebouwd dorp met huizen uit de prehistorie. Hier kunnen jullie leren om vuur te maken, manden te vlechten of vuursteen te bewerken.

Voordat jullie op werkweek gaan, komen jullie naar het Museon om daar een les te volgen die jullie meer leert over de prehistorie, ijstijden en verschillende landschappen in Nederland.

In deze digitale voorbereidingsles maken jullie alvast kennis met deze begrippen en natuurlijk nog veel meer!

 

Voorbereiding

Als voorbereiding is het handig als jullie weten wat de volgende begrippen betekenen:

  • landschap
  • hunebed
  • ijstijd
  • prehistorie

Bij elk begrip is er een afbeelding, een filmpje, een vraag of een opdracht. Maak of bekijk deze en ontdek wat het begrip inhoudt.

Landschap

Wat is een landschap?

Een landschap is een bepaald gebied dat met elkaar samenhangt. Een landschap is alles wat je om je heen ziet als je buiten bent; bomen, wegen, huizen, akkers etc. Een landschap wordt bepaald door de grond, de lucht, het klimaat, mensen, dieren en planten.

Landschappen veranderen ook door de tijd heen. Ze worden gevormd en veranderd door natuurlijke krachten zoals wind, water, ijs en de mens. Een landschap is nooit klaar, het blijft altijd veranderen.

Hunebed

Wat is een hunebed?

Een hunebed is een begraafplaats uit de prehistorie. Een hunebed is gemaakt van grote zwerfkeien die tijdens de ijstijd in Nederland terecht zijn gekomen.

Hoe zijn de hunebedden gemaakt?

Hoe bouwden de prehistorische mensen eigenlijk hunebedden terwijl ze geen hijskranen hadden?

IJstijd

Wat is een ijstijd?

Een ijstijd is een hele koude periode, waarin grote delen van de wereld bedekt zijn met ijskappen. Nederland heeft een aantal ijstijden gekend. De voorlaatste (150.000 jaar geleden) en de laatste ijstijd (12.000 jaar geleden) zijn de belangrijkste ijstijden in Nederland.

Tijdens deze ijstijden heeft het ijspakket dat over Nederland lag het landschap veranderd. Hoe dat is gebeurd? Bekijk de twee filmpjes hieronder om daar achter te komen.

Dekzand en keileem

Stuwwallen

Prehistorie

De prehistorie is de vroegste geschiedenis van de mensen. Het woord prehistorie bestaat uit twee delen, pre = voor en historie = geschiedenis. Letterlijk betekent het woord dus "vóór de geschiedenis". De prehistorie begint eigenlijk al heel lang geleden, zo'n 250.000 jaar terug. Maar in het gebied dat wij nu Nederland noemen, kwamen pas 16.000 jaar geleden mensen permanent wonen.

Jagers

In de vroegste perioden van de prehistorie leefden de mensen als jager-verzamelaars. Ze jaagden met speren en later ook met pijl en boog op wilde dieren zoals rendieren, herten en wilde zwijnen. Daarnaast verzamelden ze noten, vruchten, eetbare planten, knollen en wortels uit de omgeving. Deze manier van leven heeft heel lang stand gehouden.

Boeren

In het Midden Oosten zijn de eerste bewijzen voor landbouw gevonden. Vanuit daar heeft de landbouw zich over Europa verspreid. De eerste boeren in Nederland komen vanaf 5300 voor Chr. ons land binnen en vestigden zich alleen in Limburg. Pas duizenden jaren later, in de Bronstijd, zijn alle mensen in Nederland helemaal overgegaan op het verbouwen van graan en het houden van vee.

Steentijd, bronstijd en ijzertijd

De prehistorie is een ontzettend lange periode en er zijn in die tijd veel nieuwe uitvindingen gedaan. Daarom is de prehistorie onderverdeeld in een aantal kleinere tijdsvakken, die goed laten zien wat er allemaal gebeurde in de prehistorie. Deze tijdsvakken zijn genoemd naar het materiaal dat werd gebruikt voor de werktuigen en de gereedschappen.

De drie belangrijkste tijdvakken in de prehistorie zijn:

  • Steentijd
  • Bronstijd
  • IJzertijd

Later zijn deze belangrijkste tijdvakken ook nog verder ingedeeld in kleinere tijdvakken bijvoorbeeld de oude steentijd en de late bronstijd.

Bekijk de tabel voor het hele overzicht van de tijdvakken en de bijbehorende jaartallen van de prehistorie.

 

Tabel met de tijdvakken van de prehistorie

In het Museon

De voorbereidingsles vindt plaats in de zaal ‘De eerste kustbewoners’ van het Museon.

Jullie leren over de verschillende landschappen die in Drenthe te zien zijn en welke natuurlijke krachten, zoals ijs en wind ze gevormd hebben. Jullie maken ook kennis met de prehistorie, door de eerste kustbewoners in Den Haag en hun tijdgenoten in Drenthe, de hunebedbouwers. Na een kleine inleiding gaan jullie zelf aan de slag met vragenboekjes in en rond de zaal.

Aan het eind van de les doen we met z'n allen het stenenpracticum, een oefening in het herkennen van stenen die in Drenthe te vinden zijn. Jullie weten dan welke stenen je kunt vinden en hoe je ze kunt herkennen.

Na de les hebben jullie veel informatie verzameld die je goed kunt gebruiken tijdens je werkweek.

 

Tot snel in het Museon!

Museon
De zaal 'Eerste kustbewoners' in het Museon
Prehistorisch dorp in Wilhelminaoord
Landschappenkaart van Nederland
Hunebed
Zwerfkei uit Scandinaviƫ
  Friso Henstra
Jager-verzamelaars
  Friso Henstra
IJzertijdboeren
  www.archeos.nl
Tijdbalk van de prehistorie
Leerlingen bezig met het stenen practicum